Inhoud

• Wat is rookverslaving?
• Wat kan ik zelf doen?
• Wat kan de apotheker voor mij doen?
• In welke gevallen kan ik beter naar de huisarts gaan?
• Welke medicijnen worden gebruikt bij

Rookverslaving

Wat is rookverslaving?

Er zijn veel redenen om te stoppen met roken. Voor de meeste mensen is hun gezondheid de belangrijkste reden om te stoppen. Stoppen met roken heeft veel voordelen voor je gezondheid:

• Je voelt je snel fitter en je krijgt meer energie.
• Je hebt een kleinere kans om ernstig ziek te worden en je leeft langer. Mensen die niet roken, leven gemiddeld 10 jaar langer dan mensen die elke dag roken.
• Stoppen helpt altijd, hoe lang je ook gerookt hebt.

Sommige mensen stoppen omdat hun partner stopt. Of omdat ze een goed voorbeeld willen geven aan hun kinderen. Anderen stoppen om meer geld over te houden.

Neem ongeveer 2 weken de tijd om je goed voor te bereiden op het moment dat je stopt:

• Kies de manier die bij je past. Je praktijkondersteuner, je huisarts of een stoppen-met-roken-coach helpt je om een manier te kiezen om te stoppen met roken.
• Maak een lijstje met voordelen. Dan kun je dat op moeilijke momenten lezen. Bijvoorbeeld: ik wil fitter zijn, ik wil geld overhouden, ik wil zwanger worden, ik wil een goed voorbeeld zijn voor mijn kind.
• Bedenk wat je op moeilijke momenten kunt doen. Bijvoorbeeld lezen, gaan wandelen of iemand bellen.
• Kies een stopdatum. Stel het niet te lang uit, want anders vergeet je misschien weer waarom je wilde stoppen.
• Stop in 1 keer.
• Doe alle sigaretten weg. Haal voor je stopdatum alle sigaretten weg uit je huis, jassen, tassen en auto. Bewaar ook geen sigaretten voor bezoek. Zo maak je het voor jezelf makkelijker.
• Vraag steun aan je partner, huisgenoten, vrienden en collega’s. Spreek met andere rokers af dat ze je geen sigaret meer aanbieden. Vraag of ze niet meer roken als jij erbij bent.

Wat kan ik zelf doen?

Klachten door stoppen met roken zijn vervelend. Maar ze gaan vanzelf over.
Heb je zin in een sigaret? Wacht dan 3 tot 5 minuten tot dat gevoel vanzelf weer weggaat. Wat helpt is: iets gaan doen, je ontspannen of bewegen.

Krijg je zin om te roken? Ga iets doen. Bijvoorbeeld: wat drinken, muziek opzetten, een vriend of vriendin bellen.

Probeer rustig te ademen en te ontspannen:

• Laat je schouders ontspannen hangen.
• Adem 5 tellen diep en langzaam in door je neus.
• En adem 5 tellen langzaam uit door je mond.
• Wacht even en doe dit nog 3 tot 5 keer.

• Zorg dat je een half uur per dag intensief beweegt. Bewegen zorgt dat je iets anders doet en geeft ontspanning. Je hebt ook minder zin in een sigaret. 
  Bewegen zorgt er ook voor dat je niet te zwaar wordt en dat je goed kunt poepen.
• Drink genoeg: elke dag minstens 1,5 liter water, thee en koffie. En eet gezond met genoeg vezels. Dan krijg je geen last van verstopping.

Misschien bedenk je zelf wel de beste trucs om te zorgen dat je niet rookt. Dat is natuurlijk prima. Als je maar niet gaat roken.

Bedenk op welke momenten je graag rookt. Als je gestopt bent, zijn dat de moeilijke momenten.

Zorg dat je de eerste tijd zo weinig mogelijk moeilijke momenten hebt. Ga bijvoorbeeld niet naar plekken waar andere mensen roken. Drink een paar weken geen alcohol. Alcohol maakt het veel moeilijker om nee te zeggen tegen roken.

Komt er toch een moeilijk moment? Bedenk van tevoren wat je dan gaat doen. Dit zijn een paar voorbeelden:

• Bedenk wat je gaat zeggen als iemand je een sigaret aanbiedt. Bijvoorbeeld: ‘Nee dank je, ik ben gestopt’ of ‘Nee, ik rook niet.’
• Rook je als het gezellig is? Vertel aan de mensen met wie je bent dat je gestopt bent met roken. En vraag of ze je willen helpen.
• Rook je als je stress hebt? Dan kun je bijvoorbeeld diep ademhalen, even rondlopen of fietsen. Lees ook wat je kunt doen om met stress om te gaan en beter te ontspannen.
• Rook je als je boos of verdrietig bent? Schrijf je gedachten op of praat erover. En ga iets doen, zoals even wandelen of fietsen.
• Rook je als beloning na hard werken? Of om iets te vieren? Verzin iets anders: koop iets leuks voor jezelf, ga lekker koken en nodig iemand uit, ga naar de bioscoop en neem iemand mee. Door niet te roken hou je geld over voor leuke dingen.

Wat kan de apotheker voor mij doen?

Bij de apotheker kunt u terecht voor advies, zeker als u wilt stoppen met roken vanwege ziekte, zwangerschap of medicijngebruik.

• U kunt altijd met vragen terecht.
• U kunt een afspraak maken voor een persoonlijk gesprek in alle rust. Over vragen als: kies ik voor een nicotinetherapie en welke vorm, heeft het stoppen met roken gevolgen voor het effect van mijn medicijnen, kan ik nicotinevervangers gebruiken naast andere medicijnen of bij bepaalde aandoeningen en als nicotinevervangers niet geschikt zijn voor mij, hoe kan ik dan stoppen.
• De apotheker doet aan medicatiebegeleiding. Dat wil zeggen, hij houdt in de gaten of verschillende medicijnen wel te combineren zijn en of na het stoppen met roken de dosering van uw medicijnen omlaag moet. Roken heeft namelijk effect op de werking van bepaalde medicijnen en stoppen met roken dus ook. Dat kan bijvoorbeeld het geval zijn bij insuline (diabetes), theofylline (astma/COPD), flecaïnide (hartritmestoornissen) en sommige medicijnen tegen psychosen (bijvoorbeeld clozapine en olanzapine). Aanpassen van de dosering gaat altijd in overleg met de arts.

Uw apotheker zorgt ervoor dat u uw medicijnen goed en veilig kunt gebruiken. Het maakt niet uit of u een medicijn korte tijd of langdurig nodig heeft.

• Receptcontrole

De apotheker controleert elk recept. Bijvoorbeeld: is het juiste medicijn voorgeschreven en meegegeven, is de dosering goed, kan het medicijn samen met andere medicijnen die u gebruikt. Als het nodig is, overlegt uw apotheker met uw huisarts of specialist.

• Overzicht van uw medicijnen

Uw apotheker houdt bij welke medicijnen u gebruikt. U kunt in de apotheek altijd om een overzicht van uw medicijnen vragen. Dit kunt u bijvoorbeeld meenemen als u uw specialist bezoekt, in het ziekenhuis wordt opgenomen of naar het buitenland gaat.

• Delen van informatie over uw medicijnen met andere zorgverleners

Uw apotheker, huisarts en het ziekenhuis kunnen informatie over uw medicijnen met elkaar delen als dat nodig is voor uw behandeling. Dit mag alleen als U daar toestemming voor geeft.

• Begeleiding bij nieuwe geneesmiddelen

Krijgt u een medicijn dat u in de afgelopen 12 maanden niet hebt gebruikt? Dan krijgt u extra uitleg over deze medicijnen.

• Ondersteuning als u uw medicijnen weleens vergeet in te nemen

De apotheker heeft daar hulpmiddelen voor. Als uw zorgverzekeraar toestemming geeft, kan uw apotheker uw medicijnen per dag en per tijdstip van inname in aparte zakjes voor u laten verpakken.

• Persoonlijk gesprek over uw medicijnen

Heeft u vragen over uw medicijnen, of problemen met het gebruik? Bijvoorbeeld moeite met slikken van medicijnen, openmaken van de verpakking, of last van een vervelende bijwerking? Vraag uw apotheker om een persoonlijk gesprek. Hij kijkt dan samen met u welke mogelijkheden er zijn om uw probleem te verhelpen.

• Medicatiebeoordeling

Uw apotheker en huisarts kunnen u uitnodigen voor een gesprek over uw medicijnen. Dit is mogelijk bij patiënten ouder dan 65 jaar die langdurig meer dan 5 medicijnen gebruiken. Samen met u bespreken ze of er verbetering mogelijk is. Als u bijvoorbeeld last hebt van bijwerkingen van een medicijn kan het soms vervangen worden door een ander medicijn.

• Zelfzorg

Bij de apotheek kunt u terecht voor advies over medicijnen die u zonder recept (= zelfzorgmedicijnen) kunt kopen, voor verbandmiddelen en cosmetica. De apotheek kan zelfzorgmedicijnen voor u opnemen in uw medicatiedossier. Dan kan de apotheker controleren of u ze veilig samen met uw receptmedicijnen kunt gebruiken.

• Bezorgservice

Bent u moeilijk ter been? Informeer bij uw apotheek of zij uw medicijnen bij u thuis kunnen bezorgen.

In welke gevallen kan ik beter naar de huisarts gaan?

Maak een afspraak met je huisarts of de praktijkondersteuner in deze situaties:

• Je wilt hulp om te stoppen met roken.
• Je wilt middelen met nicotine of medicijnen gaan gebruiken om te stoppen met roken.
• Je krijgt nieuwe klachten. Soms komt dit door bijwerkingen van medicijnen om te stoppen met roken.
• Je slikt ongeveer 3 weken medicijnen tegen roken.
• Je gebruikt medicijnen tegen een ziekte. Soms heb je meer of minder van het medicijn nodig als je stopt met roken.

Welke medicijnen worden gebruikt bij

Nicotine
De klachten die optreden als u stopt met roken, ontstaan onder andere doordat uw lichaam gewend is geraakt aan nicotine in sigaretten en tabak. Nicotine kan deze klachten verminderen en daarom een tijdelijk hulpmiddel zijn als u wilt stoppen met roken.

Nicotine is zonder recept te verkrijgen in pleisters, kauwgom, zuigtabletten en mondspray.

Bupropion
Bupropion regelt in de hersenen de hoeveelheid noradrenaline en dopamine, twee natuurlijk voorkomende stoffen. Als u echt wilt stoppen met roken, kan bupropion een hulpmiddel zijn bij het stoppen. Het verhoogt een beetje de kans dat u van het roken afblijft.

Het is niet bekend hoe bupropion zijn effect bij rookverslaving bereikt. Mogelijk helpt het de ontwenningsverschijnselen (lichamelijke en psychische afhankelijkheid) te verminden en verkleint het de behoefte om te roken. Bupropion is alleen op recept te krijgen.

Varenicline en cytisinicline
Varenicline en cytisinicline blokkeren de werking van nicotine in de hersenen. Het zorgt ervoor dat u minder zin heeft in nicotine en maakt het stoppen met roken makkelijker. Het lijkt op nicotine, alleen heeft het een zwakker effect. Hier door heeft u minder last van ontwenningsverschijnselen als u stopt met roken. Het is alleen op recept te krijgen.

Nortriptyline
Het is niet precies bekend hoe nortriptyline werkt bij rookverslaving. Mogelijk helpt het de ontwenningsverschijnselen te verminderen en verkleint het uw behoefte om te roken. Nortriptyline is alleen op recept te krijgen.